हिन्दु धर्म अनुसार मानव शरीरमा सात चक्रको प्रभाव ।

मानव शरीरमा सात चक्रको प्रभाव ☀️🕉️🕉️

 १. मूलाधारचक्र: ☀️

 यो शरीरको पहिलो चक्र हो । यो गुदा र लिंगको बीचमा ४ पंखुडीहरू भएको 'आधार चक्र' हो । ९९.९% मानिसको चेतना यही चक्रमा अड्किन्छ र यसै चक्रमा बाँच्छ र मर्छ पनि । जसको जीवनमा सुख, यौन र निद्राको प्रभुत्व छ, उनीहरुको उर्जा यस चक्रको वरिपरि केन्द्रित रहन्छ ।

मन्त्र: लम्

चक्रलाई जागृत गर्ने विधि: जबसम्म यो चक्रमा रहन्छ, तबसम्म मानिस पशु जस्तै हुन्छ, त्यसैले यस चक्रको निरन्तर ध्यान गर्दा भोग, निद्रा र यौनसम्पर्कमा संयम राखेर यो चक्र जागृत हुन थाल्छ । यसलाई जागृत गर्ने दोस्रो नियम यम र नियमको अनुसरण गर्दा साक्षी अवस्थामा रहनु हो ।

 प्रभाव: जब यो चक्र जागृत हुन्छ, व्यक्ति भित्र बहादुरी, निडरता र आनन्दको भावना जागृत हुन्छ । उपलब्धि हासिल गर्न बहादुरी, निडरता र चेतना हुनु आवश्यक छ ।

 २. स्वाधिष्ठानचक्र- ☀️

यो चक्र हो जुन लिंगको आधार भन्दा ४ औंलाहरू माथि अवस्थित छ र ६ पंखुडीहरू छन् । यदि तपाईको उर्जा यस चक्रमा मात्र केन्द्रित छ भने रमाइलो, मनोरञ्जन, यात्रा र रमाइलो तपाईको जीवनमा प्रमुख हुनेछ । यी सब गर्दै गर्दा तपाईंको जीवन कहिले बित्छ र हात खाली नै रहनेछ, तपाईंलाई थाहा पनि हुँदैन ।

मन्त्र: 🕉️

 कसरी उठ्ने: जीवनमा मनोरञ्जन महत्त्वपूर्ण छ, तर मनोरञ्जन बानी होइन । मनोरञ्जनले पनि मानिसको चेतनालाई अचेतनमा धकेल्छ । फिल्म साँचो होइन तर यसमा जोडिएर तपाईंले अनुभव गर्नुभएको कुराले तपाईको अचेतन जीवन जिउने प्रमाण हो । नाटक र मनोरञ्जन सत्य होईन ।

 प्रभाव: जागृत भएपछि क्रूरता, घमण्ड, आलस्य, लापरवाही, अवज्ञा, अविश्वास आदि जस्ता दुष्टताको विनाश हुन्छ ।

 सिद्धि प्राप्त गर्नका लागि माथि उल्लेखित सबै खराब गुणहरू हटाउन आवश्यक छ, तब मात्र सिद्धिहरूले तपाईंको ढोका ढकढक गर्नेछन् ।

३. मणिपुर चक्र: ☀️

 नाभिको जरामा अवस्थित, यो मणिपुर भनिने शरीरको तेस्रो चक्र हो, जुन १० कमलका पंखुडीहरू मिलेर बनेको हुन्छन । जसको चेतना वा ऊर्जा यहाँ जम्मा भएको छ उसलाई कामको लागि जोश हुन्छ । यस्तालाई कर्मयोगी भनिन्छ । यी मानिसहरू संसारको हरेक काम गर्न तयार हुन्छन् ।

मन्त्र: रं

कसरी जागृत गर्ने: आफ्नो कामलाई सकारात्मक आयाम दिन, तपाईं यस चक्रमा ध्यान केन्द्रित गर्नुहुनेछ । पेटबाट सास फेर्नुहोस् ।

 प्रभाव : यसको सक्रियताले तिर्खा, ईर्ष्या, बकवास, लज्जा, भय, घृणा, आसक्ति आदि अशुद्धता हट्छ । यो चक्र मूलतः आत्म-शक्ति प्रदान गर्दछ । उपलब्धि हासिल गर्न आत्मनिर्भर हुन आवश्यक छ । आत्म-साक्षात्कार हुनको लागि, यो महसुस गर्नु आवश्यक छ कि तपाईं शरीर होइन आत्मा हुनुहुन्छ ।

आत्मबल, आत्मविश्वास र आत्मसम्मानको साथ जीवनको कुनै पनि लक्ष्य दुर्लभ छैन ।

 ४. अनाहतचक्र- ☀️

 हृदयमा अवस्थित चक्र, कमलको पंखुडीहरू सहित बाह्र स्वर्ण अक्षरहरूले सजाइएको, अनाहत चक्र हो । यदि तपाईको उर्जा अनाहतमा सक्रिय छ भने तपाई रचनात्मक व्यक्ति हुनुहुनेछ । हरेक पल तपाई केहि नयाँ सिर्जना गर्ने सोच्नुहुन्छ । तपाईं चित्रकार, कवि, कथाकार, इन्जिनियर आदि बन्न सक्नुहुन्छ ।

 मन्त्र: यं

 कसरी जागृत गर्ने: हृदयलाई नियन्त्रण गरेर ध्यान गर्दा यो चक्र जागृत हुन थाल्छ । विशेष गरी राती सुत्नु अघि यस चक्रको ध्यान गर्नाले यो अभ्याससँगै जागृत हुन थाल्छ र सुषुम्नाले यस चक्रमा प्रवेश गरी माथितिर जान थाल्छ ।

प्रभाव: जब सक्रिय हुन्छ, काम, छल, हिंसा, परिष्कार, चिन्ता, आसक्ति, अहंकार, अविवेक र अहंकार हट्छ । यस चक्रको जागरणले व्यक्ति भित्र प्रेम र करुणाको जागरण गराउँछ । जब यो जागृत हुन्छ, तब व्यक्तिको समयमा ज्ञान स्वतः प्रकट हुन थाल्छ । व्यक्ति एक धेरै आत्म-विश्वास, सुरक्षित, चरित्र जिम्मेवार र भावनात्मक रूपमा सन्तुलित व्यक्तित्व बन्छ । यस्तो व्यक्ति परम शुभचिन्तक र बिना स्वार्थ, मानवताको प्रेमी र सबैको प्रिय बन्छ ।

५. विशुधाचक्र-

घाँटीमा सरस्वतीको स्थान छ, जहाँ विशुद्ध चक्र छ र जसमा १६ वटा पंखुडीहरू छन्।  सामान्यतया, यदि तपाईको उर्जा यस चक्रको वरिपरि केन्द्रित छ भने, तपाई धेरै शक्तिशाली हुनुहुनेछ ।

 मन्त्र: हम्

कसरी जागृत गर्ने: घाँटीलाई नियन्त्रण गर्ने र ध्यान गर्नाले यो चक्र जागृत हुन थाल्छ ।

प्रभावः जागृत भएपछि १६ कला र १६ व्यक्तित्वको ज्ञान हुन्छ । यसको जागरणले भोक र तिर्खालाई रोक्न सकिन्छ र मौसमको प्रभावलाई पनि रोक्न सकिन्छ ।

 ६. आज्ञा चक्र: ☀️

 भौंको बीचमा (दुवै आँखाको बीचको निधारमा) अजना चक्र हुन्छ । सामान्यतया यहाँ जसको ऊर्जा बढी सक्रिय हुन्छ, त्यो व्यक्ति बौद्धिक रूपमा धनी, संवेदनशील र तेज दिमागको हुन्छ तर सबै कुरा थाहा हुँदाहुँदै पनि मौन रहन्छ । यसलाई बौद्धिक उपलब्धि भनिन्छ ।

मन्त्र: लम् 

कसरी जागृत गर्ने: भौंको बीचमा ध्यान गर्दा र साक्षी अवस्थामा रहँदा यो चक्र जागृत हुन थाल्छ ।

प्रभावः यहाँ अपार शक्ति र उपलब्धिहरू बस्छन् ।  यस अज्ञान चक्रको जागरणले यी सबै शक्तिहरू जागृत हुन्छन् र व्यक्ति सिद्ध पुरुष बन्छ ।

 ७. सहस्रार चक्र:

 सहस्रारको स्थिति मस्तिष्कको मध्य भागमा हुन्छ जहाँ कपाल राखिएको हुन्छ । यदि कोही यम र नियमको पालना गरेर यहाँसम्म पुग्यो भने त्यो सुखमय शरीरमा अवस्थित भएको छ । यस्तो व्यक्तिको संसार, त्याग र प्राप्तिसँग कुनै सरोकार हुँदैन ।

 मन्त्र: 🕉️

कसरी जागृत गर्ने: सहस्रारमा मूलाधारबाट मात्र पुग्न सकिन्छ ।  निरन्तर ध्यान गर्नाले यो चक्र जागृत हुन्छ र व्यक्तिले परमहंसको स्थिति प्राप्त गर्दछ ।

 प्रभाव: शरीरको संरचनामा यस स्थानमा धेरै महत्त्वपूर्ण विद्युतीय र जैविक विद्युतको संग्रह छ।  यो मोक्षको ढोका हो ।